と vs ば vs たら vs なら: khác nhau thế nào?
Bốn cách nói “nếu”: と cho kết quả tất yếu, ば cho điều kiện, たら cho “sau khi A xảy ra”, なら cho lời khuyên về một chủ đề. Kèm ví dụ và bài luyện.
Bản nháp: được viết với sự hỗ trợ của AI và chưa được giáo viên kiểm tra. Nếu thấy chỗ nào sai, hãy báo cho chúng tôi.
Các mẫu ngữ pháp
- とHễ A là B — kết quả tự nhiên, tất yếuXem bài học
- ばNếu A (thì B) — nhấn vào điều kiệnXem bài học
- たらNếu / sau khi A xảy ra — dùng được nhiều nhấtXem bài học
- ならNếu là chuyện A thì — lời khuyên về một chủ đềXem bài học
Điểm khác nhau
Cả bốn đều có thể dịch là “nếu”, nhưng mỗi mẫu có phạm vi riêng. と dùng cho kết quả tự nhiên, tất yếu — việc luôn xảy ra: 春になると暖かくなる, cách máy móc hoạt động, chỉ đường; vế sau không thể là lời nhờ vả, lời mời hay ý định. ば nhấn vào chính điều kiện — “nếu A thì B”: 安ければ買います — và hay dùng để khuyên (〜ばいい). Với động từ hành động, sau ば cũng không thể là nhờ vả, rủ rê hay ý định (×駅に着けば電話してください → 着いたら); với trạng thái (ある, いい, tính từ) thì ば + 〜たい hay lời nhờ vả vẫn được: お金があれば旅行したい. たら dùng rộng nhất và mang tính khẩu ngữ nhất; đây là mẫu dùng cho “khi/sau khi A đã xảy ra” với một sự việc cụ thể (駅に着いたら電話して), và cho việc phát hiện điều gì đó trong quá khứ (窓を開けたら雪だった; khi kể chuyện cũng dùng と được: 窓を開けると雪だった). なら tiếp nhận một chủ đề hoặc điều người khác vừa nói, và vế sau thường xảy ra trước hoặc là lời khuyên: 京都に行くなら、新幹線が便利ですよ. Khi phân vân, たら thường là lựa chọn an toàn nhất — trừ khi khuyên về dự định của người khác thì phải dùng なら.
Đặt cạnh nhau
と cho kết quả tất yếu; khi nhờ vả, dùng たら.
ば nêu điều kiện; なら đưa lời khuyên trước khi hành động.
たら: phát hiện một lần. と: điều luôn xảy ra.
なら: B trước A (học trước khi đi). たら: B sau A (đến nơi rồi ăn).
Luyện nhanh
Chọn từ phù hợp với chỗ trống. Bạn sẽ biết đáp án ngay.
駅に＿＿、電話してください。
この道をまっすぐ行って、右に＿＿、郵便局があります。
来週北海道に行きます。— 北海道に＿＿、暖かい服を持っていったほうがいいですよ。
窓を＿＿、外は雪だった。
冬に＿＿、寒くなります。
お金が＿＿、世界旅行がしたい。
この薬を＿＿、すぐ治りますよ。